Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), erken çocukluk döneminde belirtileri ortaya çıkan nörogelişimsel bir durumdur. Ailelerin en çok merak ettiği sorulardan biri ise “Otizm tanısı kaç yaşında konulabilir?” sorusudur. Günümüzde uzmanlar, otizm belirtilerinin yaşamın ilk yıllarında fark edilebildiğini ve erken tanının çocukların gelişimi açısından büyük önem taşıdığını belirtmektedir.
Otizm Tanısı En Erken Kaç Yaşında Konulabilir?
Otizm belirtileri bazı bebeklerde 12-18 ay arasında fark edilmeye başlayabilir. Deneyimli uzmanlar tarafından yapılan kapsamlı değerlendirmeler sonucunda 18 ila 24 aylık dönemde güvenilir bir otizm tanısı konulabilir.
Ancak her çocuk farklı gelişim gösterdiği için bazı çocuklarda tanı daha erken, bazılarında ise daha ileri yaşlarda konulabilir.
Otizm Belirtileri Hangi Yaşta Ortaya Çıkar?
Otizm belirtileri genellikle ilk 2 yıl içerisinde görülmeye başlar. En sık karşılaşılan erken belirtiler şunlardır:
- İsmi söylendiğinde her zaman tepki vermemek
- Göz teması kurmakta zorlanmak
- İşaret etme veya ortak dikkat becerilerinin gelişmemesi
- Konuşmanın gecikmesi
- Aynı hareketleri sık sık tekrar etmek
- Dönen nesnelere aşırı ilgi göstermek
- Akranlarıyla iletişim kurmakta zorlanmak
- Günlük rutinlerdeki değişikliklere yoğun tepki vermek
Bu belirtilerden bir veya birkaçının görülmesi tek başına otizm tanısı anlamına gelmez. Kesin değerlendirme uzman hekimler tarafından yapılmalıdır.
2 Yaşında Otizm Tanısı Konulabilir mi?
Evet. Günümüzde birçok çocuk 2 yaş civarında yapılan gelişimsel değerlendirmeler sonucunda otizm tanısı alabilmektedir.
Bu yaşta yapılan değerlendirmelerde;
- Sosyal iletişim becerileri,
- Dil gelişimi,
- Oyun davranışları,
- Tekrarlayıcı hareketler,
- Gelişim basamakları
ayrıntılı olarak incelenir.
3 Yaşından Sonra Tanı Konulabilir mi?
Evet. Bazı çocuklarda belirtiler daha hafif olabilir veya sosyal beklentiler arttıkça daha belirgin hale gelebilir. Bu nedenle otizm tanısı okul öncesi dönemde, okul çağında hatta yetişkinlikte bile konulabilir.
Ancak belirtiler erken fark edildiğinde destek sürecine daha erken başlanması mümkün olur.
Otizm Tanısı Nasıl Konulur?
Otizm tanısı tek bir kan testi, görüntüleme yöntemi veya laboratuvar incelemesi ile konulmaz.
Tanı sürecinde;
- Çocuğun gelişim öyküsü alınır.
- Aile görüşmesi yapılır.
- Davranışsal gözlem gerçekleştirilir.
- Gelişimsel değerlendirme testleri uygulanabilir.
- Gerektiğinde farklı uzmanların görüşü alınır.
Tanı, çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından kapsamlı değerlendirme sonucunda konulur.
Erken Tanı Neden Önemlidir?
Erken tanı sayesinde çocuk, ihtiyaçlarına uygun eğitim ve destek hizmetlerinden daha erken yararlanabilir. Erken müdahale;
- İletişim becerilerinin gelişmesini,
- Sosyal etkileşimin desteklenmesini,
- Günlük yaşam becerilerinin güçlenmesini,
- Öğrenme süreçlerinin desteklenmesini
sağlayabilir.
Her çocuğun gelişim süreci farklı olsa da erken dönemde başlanan bireyselleştirilmiş eğitim programları önemli kazanımlar sağlayabilir.
Aileler Ne Zaman Uzmana Başvurmalıdır?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması önerilir:
- 12 aylıkken ismine düzenli tepki vermemesi
- 12-18 ay arasında işaret etme davranışının görülmemesi
- 16 aylıkken anlamlı kelime söylememesi
- 24 aylıkken iki kelimeli ifadeler kullanmaması
- Daha önce kazandığı konuşma veya sosyal becerileri kaybetmesi
- Göz teması ve sosyal iletişimde belirgin güçlük yaşaması
Erken değerlendirme, tanı konulmasa bile gelişimsel ihtiyaçların belirlenmesine yardımcı olabilir.
Bolluca Ailesi Diyor ki
Otizm tanısı, deneyimli uzmanlar tarafından çoğu zaman 18-24 aylık dönemden itibaren güvenilir şekilde konulabilir. Belirtilerin erken fark edilmesi ve zamanında değerlendirme yapılması, çocuğun gelişimini desteklemek açısından büyük önem taşır. Aileler gelişimle ilgili endişe duyduklarında beklemek yerine bir çocuk ve ergen psikiyatristine veya gelişim konusunda deneyimli bir uzmana başvurmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Otizm tanısı en erken kaç aylıkken konulur?
Otizm belirtileri 12-18 ay arasında fark edilebilir. Güvenilir tanı çoğunlukla 18-24 aylık dönemde konulabilir.
1 yaşındaki bir bebeğe otizm tanısı konulur mu?
1 yaşında bazı risk belirtileri görülebilir ancak kesin tanı için genellikle çocuğun gelişimi belirli bir süre izlenir ve kapsamlı değerlendirme yapılır.
Otizm tanısı için hangi doktora gidilir?
Otizm tanısı, çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından yapılan ayrıntılı değerlendirme sonucunda konulur. Gerektiğinde çocuk nörolojisi, çocuk gelişimi ve dil-konuşma terapisi gibi alanlardan da destek alınabilir.
Kurumlarımıza 0212 685 10 13 ulaşabilirsiniz.
